水素イオン指数 (2回目)
2026/2/14(土)
水素イオン指数 (2回目)
(pH)
■ pHと電離度(2価の酸)
▼ 定義
n価の酸
cはn価の酸のモル濃度と体積 i,j,k = 1.….n Σk=1n(k[Hn-kAk-])をΣ(k[Hn-kAk-])と範囲を省略して表記する 水溶液中に[HnA],[Hn-iAi-],[H+],[OH-]が存在する [Hn-iAi-] … 電離した酸のモル濃度 c = [HnA] + Σ[Hn-iAi-] … 酸のモル濃度 Kw = [H+][OH-] … 水のイオン積 Kai = [H+][Hn-iAi-]/[Hn-(i-1)A(i-1)-] … 酸の第k電離定数 [H+] - Σ(k[Hn-kAk-]) - [OH-] = 0 … 電気的中性 |
▼ 中和滴定曲線
https://ulprojectmail.blogspot.com/2026/01/titration-3.html
中和滴定曲線 (3回目)
[H+]4 + (Ka1 + Cb)[H+]3 + {Ka1(Ka2 + Cb - Ca) - Kw}[H+]2 + Ka1{Ka2(Cb - 2Ca) - Kw}[H+] - Ka1Ka2Kw = 0 Ca = cV/(V+V') , Cb = c'V'/(V+V') [HA-] = [H+][A2-]/Ka2 [A2-] = CaKa/(Ka+[H+]Ka1+[H+]2) [B+] = Cb |
Kb = Cb = 0, Ca = cを代入
[H+]4 + (Ka1 + 0)[H+]3 + {Ka1(Ka2 + 0 - c) - Kw}[H+]2
+ Ka1{Ka2(0 - 2c) - Kw}[H+] - Ka1Ka2Kw = 0
[H+]4 + Ka1[H+]3 + {Ka1(Ka2 - c) - Kw}[H+]2
- Ka1(2cKa2 + Kw)[H+] - Ka1Ka2Kw = 0
[HA-] = [H+][A2-]/Ka2
[A2-] = cKa/(Ka+[H+]Ka1+[H+]2)
α1 = ([HA-]+[A2-])/c
α2 = [A2-] /([HA-]+[A2-])
cを求める式
[H+]4 + Ka1[H+]3 + {Ka1(Ka2 - c) - Kw}[H+]2
- Ka1(2cKa2 + Kw)[H+] - Ka1Ka2Kw = 0
cKa1[H+]2 + 2cKa1Ka2[H+]
= [H+]4+Ka1[H+]3 + (Ka1Ka2 - Kw)[H+]2 - Ka1Kw[H+]-Ka1Ka2Kw
= [H+]{[H+]3+Ka1[H+]2+(Ka1Ka2 - Kw)[H+]-Ka1Kw}-Ka1Ka2Kw
= [H+]{[H+]{[H+]2+Ka1[H+]+(Ka1Ka2 - Kw)}-Ka1Kw}-Ka1Ka2Kw
= [H+]{[H+]{[H+]([H+]+Ka1)+Ka1Ka2-Kw}-Ka1Kw}-Ka1Ka2Kw
A = [H+]{[H+]{[H+]([H+]+Ka1)+Ka1Ka2-Kw}-Ka1Kw}-Ka1Ka2Kw
B = Ka1[H+]2 + 2Ka1Ka2[H+] = Ka1[H+]([H+] + 2Ka2)
c = A/B
■ 結果
▼ 水素イオン濃度
[H+]4 + Ka1[H+]3 + {Ka1(Ka2 - c) - Kw}[H+]2 - Ka1(2cKa2 + Kw)[H+] - Ka1Ka2Kw = 0 [HA-] = [H+][A2-]/Ka2 [A2-] = cKa/(Ka+[H+]Ka1+[H+]2) α1 = ([HA-]+[A2-])/c α2 = [A2-] /([HA-]+[A2-]) |
▼ 酸の濃度
A = [H+]{[H+]{[H+]([H+]+Ka1)+Ka1Ka2-Kw}-Ka1Kw}-Ka1Ka2Kw B = Ka1[H+]([H+] + 2Ka2) c = A/B |
Excelによる描画(pHと電離度α1,α2)
